Motiveren, inspireren en het in kaart brengen van keuzemogelijkheden. Dat was de inzet van de eerste bijeenkomst op 4 juni onder de vlag 'Samen slim verduurzamen'. Jan van Mourik, regiomanager bij de BZW, trapte de bal af. 'In het meest recente ledenpanel plaatsten BZW-leden duurzaamheid en duurzaam ondernemen in de top-drie van hun prioriteitenlijst. Tegelijkertijd vinden ze het lastig er concreet handen en voeten aan te geven. Ook de BZW heeft duurzaamheid tot interne waarde benoemd. Redenen genoeg om onze leden te ondersteunen bij het zoeken naar een praktische invulling.

Duwen

In het auditorium van ASML vertelde manager corporate sustainability Jacqueline van Rijswijk de aanwezige BZW-leden waarom duurzaamheid een belangrijk thema is voor haar organisatie. 'ASML is een dominante wereldspeler in de productie van lithografiemachines voor de semiconductor industrie. We hebben tachtig procent van de markt in handen en draaiden vorig jaar een omzet van 6,56 miljard euro. Zo'n positie brengt verantwoordelijkheid voor mens en omgeving met zich mee en dat voelen wij ook. Daarnaast worden wij ook geconfronteerd met nieuwe wetgeving en vragen van ketenpartners rondom duurzaamheid. Deze prikkels van binnen en buiten hebben geleid tot een strategische benadering van het thema. Mijn team heeft slechts vijf medewerkers, wij inspireren, motiveren en borgen. Op de werkvloer van onze verschillende afdelingen krijgt duurzaamheid de praktische invulling. Bij ASML is de aandacht voor het thema de afgelopen jaren op organische wijze gegroeid. Het begon met het opzetten van een milieumanagementsysteem (IS0 14001). Dat hebben we verder uitgebouwd naar het verslag doen van onze maatschappelijke verantwoording. Nu zitten we ieder kwartaal op bestuursniveau om de tafel en pakken de zaken bedrijfsbreed op in verschillende programma's en activiteiten. We behoren anno 2012 volgens diverse ranglijsten tot de top van meest duurzame bedrijven van de wereld. Maar belangrijker is de les die je uit onze geschiedenis kunt trekken. Als het om duurzaamheid gaat, kun je heel moeilijk doen en veel nadenken, maar je kunt ook gewoon actie ondernemen en aan de slag gaan. Dan komt de boel vanzelf in beweging.’

Bevlogenheid

Udo Waltman, bedrijfsdirecteur van Search Consultancy, onderstreept de woorden van Van Rijswijk. 'De tijd van bewustwording is voorbij, ondernemers moeten en willen aan de slag, individueel of als groep. De BZW en Search willen daarbij helpen, want dat verduurzaming bedrijven iets oplevert mag duidelijk zijn. Dat lijkt niet altijd zichtbaar, maar vaak is dat wel het geval. Bijvoorbeeld bij aanbestedingen waar de aandacht toch steeds vaker uitgaat naar meer dan de prijs. Bovendien lijken bedrijven die maatschappelijk verantwoord ondernemen in hun organisatie hebben ingebed, het gewoonweg beter te doen dan anderen. Daarnaast is de druk op onze aarde ongekend hoog en de noodzaak er iets aan te doen is wel heel groot aan het worden. Het gaat dus niet langer om 'of', maar om 'hoe.' Waltman legt uit welk model Search gebruikt bij het verduurzamen van bedrijven. Het blijkt, als de lijn die Van Rijswijk schetste, een geleidelijk proces, geen blauwdruk. 'Het begint met het aanbrengen van structuur; het maken in beleid, formuleren van doelstellingen, certificeren, het praten met klanten. Vervolgens gaat het om het ruimte geven aan mensen, bijvoorbeeld door creativiteit te stimuleren en zaken bespreekbaar te maken. Dan volgt een transitie waarbij duurzaamheid deel uit gaat maken van het DNA van een onderneming en zich vertaalt in zaken als bevlogenheid en marketing. Dit is ook het proces dat Search heeft doorgemaakt. Wij stellen ons tegenwoordig bij alles wat we ondernemen drie vragen. Is het de meest duurzame oplossing, de prijs concurrerend en is het mooi? Kunnen we dit allemaal met ja beantwoorden, dan gaan we ervoor. Maar misschien is ook bij ons de belangrijkste les wel dat je gewoon ergens moet beginnen. En daarvoor zitten we hier: de stap naar het doen.'

Gratis

Dat het gemakkelijker is samen iets te doen dan alleen, hoef je een Brabantse of Zeeuwse ondernemer niet uit te leggen. Waltman legt uit wat het vervolgtraject voor de aanwezigen kan zijn. 'In onze volgende bijeenkomsten gaan we ons rond thema's verdiepen. Die staan deels vast - denk aan zaken als certificering, opleiding en becijferen - maar we staan ook open voor suggesties van de leden. De centrale gedachte is dat we het vanuit de collectiviteit doen. We gaan samen in groepen onderzoeken hoe we kunnen verduurzamen zodat individuele organisaties hun eigen pad kunnen bepalen. Dit traject is gratis en wordt aangeboden door de BZW en Search. Daarna hebben bedrijven de keuze hoe verder te gaan: samen of alleen, met de hulp van Search of een andere organisatie.' Het verhaal van Van Rijswijk en Waltman was niet aan dovemansoren gericht. De aanwezigen kwamen met verschillende suggesties voor de invulling van vervolgsessies. 'Hoe kunnen we draagvlak creëren bij medewerkers, kan er een quickscan worden gemaakt waarmee we snel inzicht krijgen over waar we staan en hoe verder, hoe richt je communicatie in rondom duurzaamheid, zijn sessies over materialen denkbaar, hoe kunnen we ons als sector profileren op het thema? Tegelijkertijd was er sprake van enige aarzeling zich te committeren aan trajecten die grote investeringen vereisen. Lars van der Hoorn, van Van der Hoorn Buigtechniek verklaarde de reacties. 'Natuurlijk weet iedere ondernemer dat hij aan de slag moet en velen hebben al op allerhande vlakken actie ondernomen. Voor veel bedrijven is zoiets als nog een certificaat binnenhalen echter een stap te ver, zeker in de huidige marktomstandigheden. Maar misschien nog wel belangrijker, we hebben het uiteindelijk over verandermanagement en dat is altijd een lastige zaak omdat het per definitie fundamenteel van karakter is omdat iedereen mee moet. De suggestie gewoon de eerste stap te maken en de rest te laten volgen is dan ook bijzonder waardevol. En de collectieve verdiepingssessies die volgen lijken mij daartoe uitermate geschikt.'